nhân bản

Định nghĩa

Động từ:
- Tạo ra thêm nhiều bản đúng như bản cũ: Hành động sao chép, tái tạo một đối tượng (thường là văn bản, tài liệu hoặc sinh vật) để tạo ra nhiều bản sao giống hệt với bản gốc.
Tính từ:
- Thuộc về con người, mang tính người, nhân văn: Liên quan đến các giá trị, bản chất tốt đẹp của con người.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Công nghệ hiện đại cho phép nhân bản văn bản này hàng nghìn lần trong vài phút.
- Các nhà khoa học đang nghiên cứu khả năng nhân bản động vật có vú.
Tính từ:
- Triết lý sống của ông ấy rất nhân bản, luôn đề cao giá trị con người.
- Tác phẩm văn học đó chứa đựng một tư tưởng nhân bản sâu sắc.

Các cách sử dụng nâng cao

"nhân bản vô tính": Thuật ngữ sinh học chỉ việc tạo ra một cá thể mới có bộ gen giống hệt cá thể gốc mà không qua sinh sản hữu tính.
- Cừu Dolly là động vật có vú đầu tiên được tạo ra bằng phương pháp nhân bản vô tính.
"chủ nghĩa nhân bản": Hệ tư tưởng hoặc trường phái triết học lấy con người làm trung tâm, đề cao các giá trị, phẩm giá và tiềm năng của con người.
- Chủ nghĩa nhân bản thời Phục Hưng đã tạo nên bước ngoặt lớn trong lịch sử tư tưởng châu Âu.

Biến thể và từ liên quan

Nhân bản học (danh từ): Ngành nghiên cứu về bản chất con người, về các giá trị nhân văn.
Sao chép (động từ): Hành động tạo ra bản giống với bản gốc (thường dùng cho tài liệu, dữ liệu; khác với "nhân bản" ở phạm vi rộng hơn và có thể không nhấn mạnh tính giống hệt tuyệt đối).
Tái tạo (động từ): Làm lại, tạo ra cái mới giống cái cũ (có thể dùng trong nhiều lĩnh vực như sinh học, nghệ thuật).

Từ đồng nghĩa

Lưu ý sử dụng

Khi dùng với nghĩa động từ ("tạo ra bản sao"), "nhân bản" thường đi kèm với tân ngữ chỉ đối tượng được sao chép (ví dụ: nhân bản , nhân bản ).
Khi dùng với nghĩa tính từ ("mang tính người"), "nhân bản" thường bổ nghĩa cho danh từ trừu tượng chỉ tư tưởng, giá trị, triết lý (ví dụ: tư tưởng nhân bản, giá trị nhân bản). Đây là cách dùng mang tính học thuật, triết học.